An 'Gloine Torthúil'

An 'Gloine Torthúil' - taispeántas ag síul go dtí an 24 Márta 2014 - An Gailearaí, Gaoth Dobhair, Co. Dhún na nGall, Éire

Mat Collishaw 

24 Eanáir – 14 Márta 2014



Is éard atá in Albam Glass sraith de ghrianghrafanna a tarraingíodh i dtreo dheireadh an naoú haois déag agus ar baineadh úsáid astu sa chás cúirte a bhain le marú an Mháirtínigh i nGaoth Dobhair. Tugann na grianghrafanna seo léiriú maith dúinn ar a bhoichte a bhí pobal Ghaoth Dobhair ag an am agus feictear go sonrach iontu na gabháltais bheaga talaimh arbh éigean don phobal mairstint orthu.

Baineann an taispeántas seo úsáid as na teicnící a bhaineann le gloine dhaite. Déantar bailiúchán de na gloiní daite seo (atá ag feidhmiú mar a bheadh claonchlónna plátghloine ann) a chur i gceann a chéile i gcruth shéipéal Dhoirí Beaga, an áit ar maraíodh an Mairtíneach. Déanann an solas a shoilsíonn os cionn an tséipéil an caorán taobh istigh de a mhuscailt rud a chothaíonn an lustan agus na bláthanna atá le fáil sa tearmann gloine seo.

De réir cosúlachta, bhí gloine iontach costasach i ndiaidh Chogadh Cathartha Mheiriceá. Bhí gloine chomh costasach sin agus gur ghnách le daoine claonchlónna plátghloine a cheannacht lena gcuid tithe gloine a chóiriú leo. Go minic, b’íomhánna de shaighdiúirí ina luí marbh ar bhlár an chatha a bhí le fáil ar na claonchlónna sin. Sna cásanna sin, bhí ar ghathanna na gréine soilsiú fríd íomhánna na marbh le beocht a thabhairt do na plandaí a bhí ag fás taobh istigh.

Mat Collishaw Eanair 2014

Tá na doiciméid a bhaineann leis an taispeántas, ‘Albam Gloine’ mar ábhar spreagaidh don thaispeántas áirithe seo. B’iad Declan Sheehan agus Pádraig Tiomoney a bhí mar curamóirí ar an taispeántas sin; taispeántas a thógadh ar na doiciméid a bhaineann le cás cuairte an tAthair Mhic Pháidín i 1889.